बर्दिवास । भोजपुरी संगीत पारखीहरूका लागि नयाँ म्युजिक भिडियो ‘दे दन प्यार गोरी’ सार्वजनिक भएको छ । यस भिडियोमा सागर लम्साल (बले) र शिल्पा पोखरेलको…

तपाईंले प्रयोग गरिरहनुभएको मेकअप कति सुरक्षित छ?
नाजनिन मोतामेदी
इमानदारीपूर्वक भन्नुहोस्… तपाईंले आफ्नो मेकअप उत्पादनहरूको म्याद सकिने मिति अन्तिम पटक कहिले जाँच गर्नुभएको थियो? के म्याद सकिएका मेकअप वस्तुहरूले तपाईंको छालालाई हानि पुर्याउन सक्छन् वा तपाईंको स्वास्थ्यलाई खतरामा पार्न सक्छन्?
तपाईं आफ्नो मेकअप ब्रस कति पटक धुनुहुन्छ? के तपाईंले कहिल्यै साथीको मस्कारा सापटी लिनुभएको छ वा पसलमा लिपस्टिक हेर्नुभएको छ? तपाईंको मेकअप ब्यागमा सबैभन्दा धेरै ब्याक्टेरिया के ले जम्मा गर्छ – मस्कारा, आइलाइनर, स्पन्ज वा ब्रश?
म स्वीकार गर्छु, म मेरो मेकअप ब्रस सफा गर्दा वा त्यसको म्याद सकिने मिति जाँच गर्दा धेरै ध्यान दिँदिन। त्यसैले मैले लन्डनको मेट्रोपोलिटन युनिभर्सिटीका एक अनुसन्धानकर्ताको माइक्रोस्कोपबाट तिनीहरूलाई हेर्ने निर्णय गरें।
यो अध्ययन मानव विज्ञान स्कूलका बायोसाइन्सेसका वरिष्ठ व्याख्याता डा. मारिया पिलर बोटेई-सालोको निरीक्षणमा गरिएको थियो। उनीहरूले आफ्नो प्रयोगशालामा ७० भन्दा बढी म्याद सकिएका आइलाइनर, मस्कारा, लिप ग्लस, लिपस्टिक र फाउन्डेसनका साथै मेकअप ब्रस र स्पन्जहरू (मेरो आफ्नै सहित) परीक्षण गरे।
नमूनाहरू हटाइयो र अगर प्लेटहरूमा राखियो। त्यसपछि उनीहरूमा के लुकेको छ भनेर पत्ता लगाउन इन्क्युबेट गरिएको थियो।
मेकअपको अवस्था कस्तो थियो?
मेरो मेकअपबाट अगर प्लेटहरूमा आश्चर्यजनक रूपमा उच्च मात्रामा ब्याक्टेरियाहरू थिए।
“तपाईंको आँखाको पेन्सिल सबैभन्दा फोहोर थियो, जसमा तपाईंको अन्य मेकअप वस्तुहरू भन्दा उल्लेखनीय रूपमा बढी ब्याक्टेरिया देखिन्थ्यो,” डा. बोटेई सालोले भने।
उनले भने कि यो पेन्सिलले छालाबाट ब्याक्टेरिया उठाएको हुन सक्छ, जसमा स्टेफिलोकोकस (एक प्रकारको ब्याक्टेरिया) पनि समावेश छ। यसको पछाडिको कारण पेन्सिल आँखाको पलकको सम्पर्कमा आउनु हो।
मैले स्वीकार गरें कि म प्रायः मेरो मेकअप बाथरूममा राख्छु र प्रयोग पछि केही मिनेटको लागि मेरो आइलाइनरलाई छोपेर राख्छु।
“त्यसो भए हो, यो कारण हुन सक्छ। यदि यसले हावाबाट ओसिलोपन प्राप्त गर्छ भने, यसले सूक्ष्मजीव वृद्धि निम्त्याउन सक्छ। हामीले ब्रश, स्पन्ज र मस्कारा जस्ता अन्य अध्ययन नमूनाहरूमा पनि स्टेफिलोकोकस फेला पार्यौं,” डा. बोट्टेई सालोले भने।
स्टेफिलोकोकस धेरै रोगहरूको लागि जिम्मेवार हुन सक्छ – हल्का जलन देखि नेत्रश्लेष्मलाशोथ, एरिसिपेलास (छालाको संक्रमण) र इम्पेटिगो (छालाको संक्रमण) जस्ता गम्भीर संक्रमणहरू सम्म।
त्यसो भए मैले धेरै पटक आइलाइनर प्रयोग गरिसकेपछि पनि किन यी समस्याहरू अनुभव गरिनँ?
डा. बोट्टेई सालोले व्याख्या गरे, “यदि तपाईंको छाला अक्षुण्ण छ भने, यो एकदम राम्रो छ र केहि हुन सक्दैन। यद्यपि, यदि तपाईंलाई काटिएको छ वा चोट लागेको छ भने, ब्याक्टेरिया त्यहाँबाट प्रवेश गर्न सक्छ र हानि पुर्याउन सक्छ। यदि कसैको प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर छ भने, यो पनि चिन्ताको विषय हुन सक्छ।”
के तपाईं मेकअप गर्नुअघि हात धुनुहुन्छ?
के तपाईं मेकअप गर्नुअघि हात धुनुहुन्छ? हातहरू विभिन्न प्रकारका कीटाणुहरूले दूषित हुन सक्छन्, र उचित सफाई बिना, यी कीटाणुहरू सौन्दर्य उत्पादनहरूमा सर्ने जोखिम हुन्छ। यो विशेष गरी तब हुन्छ जब हामी आफ्नो हातले सिधै आँखाको छायाँ, लिप बाम र फाउन्डेसन लगाउँछौं।
डा. बोटेई सालोले आश्चर्यजनक नतिजा निकाले। “केही उत्पादनहरूमा हामीले एन्टेरोब्याक्टर क्लोएसी फेला पार्यौं, जुन सामान्यतया आन्द्रामा पाइने ब्याक्टेरिया हो,” उनले भने।
यसको अर्थ हात राम्ररी नधोएको कारणले वा शौचालयको छिटाका कारणले गर्दा यसमा दिसाको निशान भेटिएको छ।
अनुसन्धानले देखाएको छ कि शौचालय फ्लश गर्दा एरोसोलाइज्ड छिटाहरू निस्कन सक्छन् जुन केही सेकेन्डमा दुई मिटरको उचाइमा पुग्न सक्छन्। एरोसोलाइज्ड ड्रपलेटहरूमा प्रायः संक्रामक भाइरसहरू हुन्छन्। यी थोपाहरू मार्फत इन्टेरोब्याक्टर (एक प्रकारको ब्याक्टेरिया) को सम्पर्कमा आउने जोखिम हुन्छ। त्यसैले, यदि तपाईंको मेकअप उत्पादनहरू यो दुई-मिटर दायरा भित्र छन् भने, तिनीहरू ब्याक्टेरियाको सम्पर्कमा आउन सक्छन्।
इन्टेरोब्याक्टरका केही प्रजातिहरू चिन्ताको विषय हुन् किनभने तिनीहरूले मूत्र संक्रमण, श्वासप्रश्वास संक्रमण, ओस्टियोमाइलाइटिस (हड्डी संक्रमण) र एन्डोकार्डाइटिस (मुटु संक्रमण) निम्त्याउन सक्छन्।
अघिल्ला अध्ययनहरूले ई. कोलाई (एस्चेरिचिया कोलाई – दिसाबाट हुने एक प्रकारको ब्याक्टेरिया) मेकअप उत्पादनहरूमा बाँच्न सक्ने पत्ता लगाएका छन्। यो चिन्ताजनक छ किनकि यी उत्पादनहरू अनुहार र आँखा नजिकै प्रयोग गरिन्छ।
मेट्रोपोलिटन युनिभर्सिटीको अनुसन्धान टोलीले कस्मेटिक उत्पादनहरूमा क्यान्डिडा नामक फंगस पनि फेला पारेको छ। यदि फंगस छालामा प्रवेश गर्छ भने, यसले योनि क्यान्डिडिआसिस (योनिमा फंगल संक्रमण) वा थ्रस (मुखमा फंगल संक्रमण) निम्त्याउन सक्छ।
बेलायतको बर्मिंघमस्थित एस्टन विश्वविद्यालयमा लगभग ५०० कस्मेटिक उत्पादनहरूमा थप अनुसन्धान गरिएको थियो। यस अध्ययनले देखायो कि प्रयोग हुने ७९-९०% कस्मेटिक उत्पादनहरूमा कुनै न कुनै प्रकारको परजीवी, ब्याक्टेरिया वा फंगस हुन्छ। यी कम जोखिम भएका ब्याक्टेरियादेखि सम्भावित घातक ई. कोलाईसम्मका हुन्छन्।
अध्ययनका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता डा. अमरीन बशीरले भनिन्, “प्रयोग गरिएका कस्मेटिक उत्पादनहरू र उपकरणहरू (ब्रस आदि) ले ब्याक्टेरियाको उपस्थितिलाई संकेत गरे तापनि, तिनीहरूले संक्रमणको महत्त्वपूर्ण जोखिम निम्त्याउँदैनन्। संक्रमणको लागि प्रवेशको मार्ग पनि आवश्यक पर्दछ, जस्तै काटिएको, श्लेष्म झिल्ली वा खाना। सरसफाइ, वस्तुहरू धुने र कीटाणुरहित गर्ने र तिनीहरूको म्याद सकिने मिति पछि वस्तुहरू प्रयोग नगर्ने लगायतले कुनै पनि सम्भावित जोखिमलाई अझ कम गर्न सक्छ।”
म्याद सकिने मितिलाई किन ध्यानमा राख्नु महत्त्वपूर्ण छ?
म्याद सकिने मिति महत्त्वपूर्ण छ किनभने यसले उत्पादनमा रहेका संरक्षकहरू सूक्ष्मजीवहरूको वृद्धि रोक्न कति समयसम्म प्रभावकारी रहनेछन् भन्ने संकेत गर्छ। पानीको मात्रा बढी हुने उत्पादनहरू चाँडै बिग्रने सम्भावना हुन्छ। किनभने यस्ता उत्पादनहरूले ब्याक्टेरिया र फङ्गा बढ्नको लागि अनुकूल वातावरण प्रदान गर्दछ।
उत्पादन खोलेपछिको वस्तुको आधारमा म्याद सकिने मिति ३ देखि १२ महिनासम्म हुन्छ।
“यदि कुनै कस्मेटिक उत्पादनमा म्याद सकिने मिति छैन भने, संक्रमण फैलिने जोखिम कम गर्न तीन महिना पछि वा बिग्रिएको महसुस हुने बित्तिकै फ्याँक्नु उचित हुन्छ,” डा. बशीर भन्छन्।
“यदि कुनै उपभोक्तालाई मेकअप उत्पादनको म्याद सकिने मितिको बारेमा अनिश्चितता छ भने, त्यसलाई नयाँ उत्पादनले बदल्नु उत्तम विकल्प हो।”
कसरी आफ्नो सुरक्षा गर्ने?
लन्डन मेट्रोपोलिटन युनिभर्सिटीको अनुसन्धान अनुसार, हानिकारक सूक्ष्मजीवहरूको उच्चतम स्तर भएका उत्पादनहरू मस्कारा र तरल फाउन्डेसन हुन्, जबकि तरल फाउन्डेसन लगाउन प्रयोग गरिने ब्रश र स्पन्जहरूमा सबैभन्दा हानिकारक ब्याक्टेरिया हुन्छन्।
“स्पन्ज र ब्रस जस्ता पानीको मात्रा बढी हुने उत्पादनहरूमा सूक्ष्मजीवहरू हुने सम्भावना बढी हुन्छ। हाम्रो अनुसन्धान म्याद सकिएका मेकअप उत्पादनहरू र प्रयोग गरिएका उपकरणहरूमा आधारित थियो,” डा. बोट्टेई सालोले भने।
सम्भावित जोखिमहरूबाट बच्न डा. बोटेई सालोले यी सुझावहरू दिन्छन्:
- मेकअप गर्नुअघि हात धुनुहोस्।
- पसलहरूमा मेकअप टेस्टरहरू प्रयोग नगर्नुहोस्। यी उत्पादनहरू प्रयोग गर्ने मानिसहरूले पहिले आफ्नो हात धोए कि भनेर तपाईंलाई थाहा छैन।
- स्पन्ज र ब्रस जस्ता वस्तुहरूलाई नियमित रूपमा मनतातो पानी र साबुनले सफा गर्नुहोस्, र तिनीहरूलाई राम्ररी सुकाउनुहोस्। महँगो विधिहरूको आवश्यकता छैन। ब्याक्टेरिया र एरोसोलको सम्पर्कबाट बच्नको लागि छुट्टै सानो झोलामा राख्नु अघि तिनीहरूलाई पूर्ण रूपमा हावामा सुक्न दिनुहोस्।
- मेकअप भण्डारण गर्ने सबैभन्दा खराब ठाउँ बाथरूम हो किनभने यो ओसिलो र अँध्यारो हुन्छ।
- लिक्विड फाउन्डेसन, मस्कारा र आइलाइनरलाई ढक्कन लगाएर भण्डारण गर्नुपर्छ। यो हावामा रहेका कीटाणु र धुलोका कणहरूलाई चीजहरूमा बसोबास गर्नबाट रोक्नको लागि गरिन्छ।
- म्याद सकिने मितिमा ध्यान दिनुहोस्। प्रत्येक मेकअप उत्पादनमा एउटा नोट टाँस्नुहोस् ताकि तपाईंले कहिले फ्याँक्नु पर्छ भनेर सम्झन सक्नुहुन्छ।
- आफ्नो मेकअपका सामानहरू अरूसँग साझा नगर्नुहोस्।
(याे सामाग्री बीबीसी हिन्दीबाट अनुवाद गरिएकाे हाे ।)